Jet Motorları Nasıl Çalışır?

Jet hava taşıtları kalkış için gaz türbin motorları kullanır. Bir turbo fan havayı çeker ve sıkıştırır. Ardından yanma odasında yanan hava bir türbini döndürür. Yanan jet yakıtı oksijenle karışarak sıkıştırılmış gaz üretir. Türbinleri döndüren işte budur. Ve ürettikleri enerji de jet egzozu biçimindedir. Bu; uçağı ilerletmeye, güvenli havalandırmaya ve havada tutmaya yetecek gücü sağlar. Ama bu motorun uçuş sırasındaki görevlerden sadece biri.

jet uçağı Jet Motorları Nasıl Çalışır?

Ticari jetler yüksek itrifada seyrederler. Çünkü orada hava daha hafiftir ve bu da yakıt tasarrufu anlamına gelir. Jetler için iyi ama insanlar için kötü. Hafif hava daha az basınç demektir ve daha az oksijen.

Peki motorlar nasıl yardımcı oluyor?

Her motor uçağı ilerletebilmek için saniyede 1000 kg üzerinde hava çeker. Bu havanın yüzde yirmisi hapsedilerek uçağın içine yönlendirilir. Ama bu havayı doğrudan kabine veremezsiniz çünkü şu anda bir tavuğu kızartmaya yetecek kadar sıcak. Bu yüzden uçağın göbeğinde bulunan ramler buz gibi yüksek irtifa havasını çeker ve bu iki hava karışır. Isı ayarlanır ve kabine itilerek basınç sağlanır. Bir kelebek vana uçak içerisindeki basınç miktarını kontrol eder. Basınç yükselirse vana otomatik olarka havayı dışarı bırakır. 35.000 feette kabin basıncı dışardakinin dört katıdır. Böylece yolcular hayatta kalırlar, rahat ederler. Ama bu sistem çalışmazsa rahat edemezler. İstanbul’dan Londra’ya bunlar olmadan gittiğinizi düşünün. Peki bunun motorla ne ilgisi var?

Uçak tuvaletleri nasıl çalışır?

Evinizdeki yerçekimsel tuvalette sifonu çektiğiniz zaman rezervuardaki su klozeti dolduruyor sonra da mekanizmanın u borusuna ilerliyor. Böylece her şeyi aşağı çeken yerçekimsel sistem tamamlanmış oluyor. Ama bu sistem uçak için geçerli olamaz. Çünkü çok büyük, çok ağır ve çok su harcıyor. Bu nedenle mühendisler sorunu çözmek için vakum kullanmaya karar verdi. Jet motorunun ürettiği kabin basıncının kullanıldığı diğer bir yer işte bu. Sifona bastığınız zaman gürültülü bir hava akışı gerçekleşir ve basmaya devam ettiğiniz müddetçe çekmeye devam eder. İşte bu yüzden uçak tuvaletleri aktif birer vakum sistemidir. Kabinde bulunan yüksek basınçlı hava sürekli olarak uçak dışındaki alçak basınca kaçma eğilimindedir. Sifona her basıncında bu sağlanır. Sifona basılması atıkları kabindeki yüksek basınçlı hava ile birlikte septik tanka gönderen bir valfin açılmasını sağlar. Septik tankın yeri uçağın basınçsız göbek kısmıdır. Vakum etkisi tuvaletle valf arasındaki basınç farkı ile sağlanır. Septik tanklar uçak yere indiği zaman boşaltılır yani efsanede olduğunun aksine atıklar gökyüzüne bırakılmaz. Sakın korkmayın, otururken sifona bastığınızda sıkışmazsınız. Vakumlu tuvalet son derece tasarrufludur. Sifon başına 1 litre su harcarlar. Evlerdekiler ise sifon başına 7 litreye kadar harcayabilmektedirler.

Tags: , , , ,

Bu yazıyı yorumla